Plaatselijk Belang is geen democratisch orgaan

In Olst-Wijhe gaan ze als gemeente kijken hoe het percentage duurzaam opgewekte energie opgekrikt kan worden. In Raalte komt die opdracht bij de dorpen te liggen. Een interessant verschil in politieke opvatting. Want wie bepaalt er in een dorp wat er gaat gebeuren?

Door Harrie Kiekebosch

We moeten over van fossiele naar groene energie. Over tien jaar al voor vijftig procent. Ons land heeft zich daaraan verplicht door het klimaatakkoord van Parijs te ondertekenen. ‘Den Haag’ heeft die verplichting ten uitvoer gelegd bij de provincies en die zijn nu overal bezig regionale energiestrategiën (RES) te bedenken. Voor Overijssel is dat de RES Twente en de RES West Overijssel. Salland valt onder die laatste en op gemeenteniveau heeft Olst-Wijhe besloten het opwekken van groene energie als gemeente op te pakken, Raalte gaat het per dorp bekijken.

Democratie loopt spaak
Dit stuk gaat niet over de groene energie, maar over de besluitvorming. De regering, de provincie, gemeentebesturen, het zijn allemaal democratisch gekozen bestuursvormen, dus wat er in Parijs besloten is, dwarrelt met meerderheid van stemmen naar beneden. Maar daar waar een gemeente beslist dat dorpen daar zelf invulling aan moeten geven, daar loopt de democratie spaak.

Als je in Broekland woont, wie bepaalt dan namens het dorp welke kant het opgaat? Plaatselijk Belang? Of in Mariënheem, laten ze het daar over aan Duurzaam Mariënheem? Op zo’n manier zal het moeten. De gemeente zal een organisatie kiezen die namens de samenleving spreekt. Maar een Plaatselijk Belang spreekt helemaal niet per definitie (let op de volgorde van woorden, er staat niet ‘per definitie niet’) namens de bevolking.

ANWB
Ik snap wel dat een overheid woordvoerders zoekt omdat dat makkelijker is. Maar ik ben lid van de ANWB voor pech onder weg, dat geeft de ANWB niet het recht namens mij een standpunt over rekening rijden te hebben. Qua gedachtengang is dat zelfs dictatoriaal.

LTO
LTO wordt ook als spreekbuis voor de landbouw gebruikt. Maar de meeste boeren zijn géén lid van de LTO en veel boeren zelfs uitgesproken tegen deze traditionele tegenhouders van de noodzakelijke ommekeer in de landbouw.

Ik ken een voorbeeld elders in het land waar de gemeente een industrieterrein herinrichtte in nauw overleg met de voorzitter van de ondernemersvereniging. Maar bij de presentatie van de plannen bleken de ondernemers tegen en hun voorzitter een eenling.

Alleenheerser
Bij Plaatselijk Belangen hoeft dat niet anders te zijn. Dat iemand van buiten een woonboerderij koopt, zich in de samenleving wil mengen en vraagt of er nog iets te doen is: nou laat die maar mooi voorzitter van Plaatselijk Belang worden, want dat wil verder toch niemand doen.

En daar gaat de gemeente Raalte dus nu mee in overleg in de energietransitie (de overgang van fossiel naar groen). Dat kan goed gaan, maar dat kan ook fout gaan. Het is in elk geval niet democratisch. Precies om die reden heeft Plaatselijk Belang Boerhaar zichzelf opgeheven. En terecht. Een Plaatselijk Belang dat wél politieke besluiten neemt bestuurt een dorp per definitie ondemocratisch. Dat kan goed uitpakken, maar daarmee blijft het ondemocratisch. Een raad die dat toelaat negeert zijn eigen rol.

Voeg reactie toe

Klik hier om een reactie achter te laten