“Je hebt pioniers nodig om het verschil te kunnen maken”

Dit is een aflevering in de serie ‘ventilatie op scholen’, gemaakt door studenten van de school voor journalistiek Windesheim. De serie is gemaakt in verband met corona en het eventuele besmettingsgevaar op scholen in verband met de kwaliteit van de ventilatie. Lees hier de eerder geplaatste artikelen.

Door Sam Blom, Job Mol en Bart Sollman

Niet eerder was de aandacht voor het binnenklimaat op middelbare scholen zo groot. Minister Slob trok honderd miljoen uit om de ventilatie op scholen te verbeteren, er werden CO2-meters opgehangen in klaslokalen en schoolbesturen en gemeenten moesten verplicht gaan nadenken over een Integraal Huisvestingsplan. Maar volgens Herman Harms, ontwerper en begeleider van bouwprojecten, moet er nog veel meer gebeuren. Hij ziet dat mensen milieubewuster zijn geworden door corona en pleit voor ecologisch gebouwde scholen. “Het is nu nog allemaal in de marge. Ik wil mensen ervan overtuigen dat we echt anders moeten omgaan met onze aarde.”

Het is rond lunchtijd als Herman Harms even tijd kan vrijmaken in zijn overvolle agenda. Hij komt net terug van een tekentafelsessie. Een kleine twee uur praten over een nieuwe woning, ideeën uitwisselen en de financiën bespreken. Harms is al 25 jaar als zelfstandige werkzaam in de bouw. Hij helpt particulieren en bedrijven bij nieuwbouw- en verbouwplannen en is gespecialiseerd in ecologisch bouwen.

Milieubewuster door corona
“Ecologisch bouwen is het werken met natuurlijke materialen, zoals stro, leem en kalk-hennep. Als je werkt met deze natuurlijke materialen krijg je een gezonder gebouw. Het is voor mij de ultieme droomwoning.”

Ook in Raalte staat de wereld al maanden stil, maar Harms ziet er de positieve kanten van in. “We leefden in een maatschappij waar niets te gek was. Maar door corona zijn mensen gaan nadenken. Waarom haal ik mijn producten uit China? Waarom handel ik niet met lokale partijen? En misschien wel het belangrijkst, waarom woon en werk ik niet in een milieubewuste omgeving?”

Adem Wonen
Na een uitgebreide lunch en een wandeling kruipt de ontwerper achter zijn computer. Daar voelt hij zich thuis. Zichtlijnen bepalen, afmetingen berekenen, materialen kiezen en zijn creativiteit laten spreken. Ondertussen vertelt hij over zijn nieuwe bouwconcept, genaamd Adem Wonen.

“In de bouw moet je niet alleen inzetten op energiebesparing. Duurzaamheid gaat veel verder en is voor mij een gezond buiten- en binnenklimaat. Onze woningen hebben daarom een ademende schil en door het gebruik van natuurlijke materialen als hout, stro en leem een hoge isolatiewaarde. Ik vind dat je wat moet toevoegen aan de plek waar je gaat bouwen. Het moet het welzijn vergroten en onderdeel worden van de natuurlijke omgeving.”

Ecologische schoolgebouwen
Harms vindt ook dat scholen en gemeenten veel meer moeten inzetten op gezondheid. “Scholen kan je zeker ecologisch bouwen. Het is misschien iets duurder dan de traditionele bouw, maar gemeentes en schoolbesturen denken te veel aan de korte termijn. In 2050 moeten alle gebouwen energieneutraal zijn. Als je nieuwe scholen nu al ecologisch bouwt, verbeter je de situatie structureel.”

“Het is de onbekendheid die ons tegenwerkt. Schoolbesturen en gemeentes kennen het concept niet en als het erop aankomt durven ze het niet aan. Maar door het gebruik van natuurlijke materialen ontstaat er een gezond binnenklimaat en dat is goed voor de leerprestaties, het ziekteverzuim en uiteindelijk ook voor de portemonnee.”

Omslachtige regelgeving
“Op dit moment zijn er nog veel omslachtige regels rondom de ecologische bouw. Ik moet bijvoorbeeld vaak certificaten overhandigen om de gelijkwaardigheid aan de traditionele bouw aan te tonen. Het moet gewoon veel sneller en efficiënter. Nederland is daarin een traag land.”

“We moeten in de hele samenleving verder kijken dan naar alleen het besparen van energie. Van die mentaliteit moeten we echt af. Daarom vind ik dat ik op dit thema mijn nek moet uitsteken. Geld mag niet meer de bepalende factor zijn, maar de gezondheid van mensen moet weer voorop komen te staan.”

Het volgende werkbezoek van de bouwbegeleider staat alweer voor de deur. De jas gaat aan en een schetsontwerp van een nieuwe woning verdwijnt in een mapje. Harms wil tot slot nog wat kwijt. “Op het gebied van gezonde scholen moet er nog veel gebeuren. Het is nu nog allemaal in de marge. Je hebt pioniers nodig om het verschil te kunnen maken. Gelukkig leeft de nieuwe generatie al veel bewuster en zijn er steeds meer mensen die gezonder willen leven. En dat doe je door te ontwerpen met natuurlijke materialen.”