Janneke Dochter: De Urgenda-zaak moet ook in andere landen

janneke dochter

Velen van u hebben ongetwijfeld gehoord van of gelezen over de uitspraak van de Hoge Raad in de zaak die milieuclub Urgenda heeft aangespannen tegen de staat der Nederlanden (tegen onszelf dus).

Door Janneke Dochter

Kort door de bocht: de Hoge Raad heeft bevestigd dat de staat (wijzelf dus) meer moet doen om de uitstoot van broeikasgassen terug te brengen. Concreet: eind 2020 moet de uitstoot verminderd zijn met 25 % ten opzichte van het niveau van 1990.  Ter toelichting; we zitten nu – na een aantal jaren – op een reductie van ca. 15 % en de regering verwacht dat dit eind 2020 zonder verdere maatregelen ergens tussen de 19 en 23 % zal zijn.

Belangrijkste motivatie van de Hoge Raad in deze: “De Staat is dan ook verplicht om, overeenkomstig zijn aandeel, de uitstoot van broeikasgassen vanaf zijn grondgebied te verminderen. Deze verplichting voor de Staat om ‘het zijne’ te doen berust op de art. 2 en 8 EVRM (Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden, red.), omdat een ernstig risico bestaat dat een gevaarlijke klimaatverandering plaatsvindt die het leven en het welzijn van velen in Nederland bedreigt.” Citaat uit de motivatie die de Hoge Raad erbij geeft.

Los van de direct opkomende vragen als: moet de staat dan ook roken, drugs en alcohol helemaal verbieden, roept de uitspraak – hoe logisch ook vanuit juridisch oogpunt – nog veel andere problemen en vragen op, bij mij althans.

Op de eerste plaats zou het mij zeer welkom zijn dat in ALLE andere landen, die het EVRM hebben getekend ook vergelijkbare rechtszaken worden gestart. Want voor zover ik weet zijn wij bepaald niet het slechtst presterende land in deze. We hebben natuurlijk wel het nadeel dat we zo’n beetje het dichtstbevolkte landje in Europa zijn, met relatief veel vervuilende activiteit per km² oppervlakte. Wat dat betreft hebben grote landen het veel eenvoudiger, maar goed. Ik ben zeer benieuwd naar de uitspraken van die buitenlandse rechters.

Vrij snel na de uitspraak van de Hoge Raad werd al bekend, dat een flink deel van de benodigde vermindering van de uitstoot bereikt kan worden door alle vier nog resterende kolencentrales te sluiten. Mooi, doen we, zou je zeggen. Maar ja, waar halen we zo snel de wel degelijk nog nodige energie dan vandaan? Gas uit Rusland? Ik las net dat dat van Trump niet mag…. (overigens is zijn eigen alternatief- fracking-gas- nog veel slechter voor het milieu.) Nog meer zonnepanelen en windmolens, waar de gemiddelde natuurbeschermer inmiddels van gruwt? Want ja, die grond waar die panelen op staan is waardeloos, en het stroomnet is nog lang niet opgewassen tegen grootschalige, maar zeer onregelmatige levering van zonne- en windenergie.  Kernenergie is in mijn ogen een heel aanvaardbaar alternatief (met nog wel een afvalprobleempje) maar is relatief duur en – grootste nadeel – duurt jaren voordat je een centrale hebt gebouwd. De oplossing? Niemand weet het echt.

Ander aspect van die door de Hoge Raad aangehaalde risico’s is de zeespiegelstijging. Wanneer dat echt doorzet dan heeft Nederland op termijn een ernstig probleem.  Maar lost ook niet op wanneer alleen Nederland iets aan die broeikasgassen doet. Ik pleit er overigens niet voor om in Nederland maar niets te doen, verre van dat. Een bekend gezegde: verbeter de wereld, begin bij jezelf, dat geldt nog steeds.

Gelukkig is Urgenda wel tevreden met de uitspraak, maar ook zo realistisch om mee te denken, en zelf een heleboel maatregelen voor te stellen, die ook kunnen helpen. Maar of we eind 2020 op een de vereiste reductie zitten? Ik betwijfel het, zeker wanneer we er niet voldoende geld tegenaan willen gooien. En we hebben wel geld genoeg in de (staats)kas, maar er zijn veel meer belangengroepen die daar een graantje van mee willen pikken.

En ten slotte: stel dat we de reductie eind 2020 niet halen, wat is dan het gevolg? Dwangsommen eisen (van onszelf dus eigenlijk)? Of stuurt het parlement dan de regering naar huis?

Jannekes mening: verbeter de wereld, begin bij jezelf, maar neem ook ‘gas terug’ wanneer de rest van Europa niet of onvoldoende meedoet. Succes meneer Frans Timmermans met je ‘green deal’, want dat is meer de oplossing dan het blindstaren op een op zich logische uitspraak van de Hoge Raad.

Voeg reactie toe

Klik hier om een reactie achter te laten